Jak co roku zapraszamy na spotkanie miłośników astronomii, ochrony nocnego krajobrazu i edukacji pod gwiazdami. XIV Festiwal Ciemnego Nieba będzie okazją do wspólnego odkrywania piękna naturalnie ciemnego nieba, rozmów o ograniczaniu zanieczyszczenia światłem oraz udziału w wydarzeniach przygotowanych przez Program Ciemne Niebo – Polska Stowarzyszenia POLARIS-OPP. Mottem przewodnim tegorocznego zjazdu wakacyjnego jest: "4 dni na 14. Festiwal Ciemnego Nieba", gdyż po raz pierwszy do wspólnego podziwiania ciemnego nieba zapraszamy w różnych terminach na przestrzeni dwóch miesięcy: lipca i sierpnia 2026r. Zaczniemy od...

18 lipca, kiedy to w sobotę do Sopotni Wielkiej zawitają naukowcy, specjaliści i popularyzatorzy nauk związanych z tematyką ochrony ciemnego nieba i badań związanych z wpływem zanieczyszczenia sztucznym światłem. Wśród tego grona spotkamy osoby współtworzące Light Pollution Think Tank - multidyscyplinarną organizację pozarządową, w skład której wchodzą naukowcy z kilku polskich uczelni wyższych, jak chociażby Politechnika Łódzka, Uniwersytet Wrocławski, Politechnika Krakowska, Uniwersytet Rolniczy, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Uniwersytet Warszawski i inne. Tego dnia gościć będziemy także przedstawicieli Ośrodka Edukacji Przyrodniczej w Chalinie oraz Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielopolskiego, związanych z inicjatywą Ostoi Ciemnego Nieba Izdebno i Chalin, którzy szerzej przedstawią zagadnienia przyrodnicze w aspekcie m.in. nocy i związane z działalnością edukacyjną placówki. Na Sali Wielofunkcyjnej (jak również w plenerze), będzie możliwość wysłuchania krótkich prelekcji i zobaczenia prezentacji uwzględniających najnowsze zagadnienia związane z problematyką ALAN, a także zostanie przeznaczona część na dyskusję oraz zadawanie pytań. Przewidujemy również małą wystawę tematyczną eksponatów i pomocy naukowych, które będzie można obejrzeć i porozmawiać z jej autorami - dowiemy się co przedstawiają lub do czego służą m.in.: oscyloskop, detektory promieniowania czy elementy użyte w podwodnym teleskopie neutrinowym przez pracowników Instytutu Fizyki Jądrowej PAN, modele i sylwetki ptaków nocnych będące pomocami dydaktycznymi w OEP w Chalinie, przyrządy astronomiczne użyczone z historycznych, niedostępnych już wystaw Planetarium Śląskiego w Chorzowie, a nawet okazy meteorytów z najnowszych spadków, nieprezentowane dotąd w kolekcji Stowarzyszenia POLARIS-OPP. Całość będzie miała charakter małego festiwalu nauki z przewodnim tematem ciemnego nieba i kosmosu, odbywając się w godzinach wczesnopopołudniowych, aż do godziny 18:00, kiedy to rozpoczną się przygotowania aby na wieczór spotkać się ponownie z naukowcami gdy rozbrzmi... 




noc z 18 na 19 lipca została wybrana w tym roku jako najdogodniejsza data do obserwacji aktywnych już meteorów z roju Perseidy i przy korzystnej fazie Księżyca, który będzie 4 dni po nowiu. To zapewni nam wystarczająco ciemne niebo nad Sopotnią Wielką, aby móc nacieszyć się nie tylko widokiem rozgwieżdżonego nieba, ale i wysłuchać plenerowego koncertu muzyki na żywo - na nowym Miejscu Obserwacyjnym nr 4E (zobacz Program XIV FCN poniżej), terenie ogrodzonym, gdzie będzie można rozłożyć się wraz ze sprzętem, a nawet rozłożyć namiot po uprzednim zgłoszeniu tego faktu w formularzu. Oprawę dźwiękową i wyselekcjonowany repertuar zapewni w tym roku reaktywowany dział muzyczny Stowarzyszenia POLARIS-OPP pod kierownictwem Katarzyny Knapek, a utwory instrumentalne zagra dla nas duet młodych muzyków - Marii (skrzypaczki i studentki Akademii Muzycznej) i Oliwiera (pianisty z 10-letnim doświadczeniem). Występy muzyczne będą jak co roku przeplatane krótkimi prelekcjami i opowiadaniami naukowców w nietypowej konwencji, bowiem połączonej z nocnym czytaniem fragmentów książek, takich jak "Manifest Ciemności" Johana Eklöfa, „Wielką księgę ciemności” Heleny Haraštovej czy „Light Pollution Handbook” autorstwa Kohei Narisady i Duco Schreudera. Tą część przygotujemy we współpracy z Gminną Biblioteką w Jeleśni i jej filią w Sopotni Wielkiej, a partnerem strategicznym XIV Festiwalu Ciemnego Nieba będzie jak co roku Gmina Jeleśnia. Podczas nocnej sesji muzyczno-obserwacyjnej nie zabraknie również astronomów. Prezentację gwiazdozbiorów z użyciem wskaźników laserowych poprowadzą koordynatorzy działu obserwacyjnego Stowarzyszenia POLARIS-OPP, ale i poszczególne obiekty na niebie omówią współpracujący z nami przedstawiciele z Planetarium - Śląskiego Parku Nauki, IFJ PAN w Krakowie czy członkowie i członkinie "Meetingów z teleskopami", którzy jednocześnie zaproszą do obserwacji teleskopowych z użyczonym sprzętem z naszego Stowarzyszenia. Na wypadek zachmurzonego nieba całość wydarzeń przeniesiona zostanie do pobliskich pomieszczeń Sali Wielofunkcyjnej, użyczonych przez Gminę Jeleśnia i z tego też względu konieczna będzie wcześniejsza deklaracja uczestnictwa z uwagi na ograniczoną liczbę miejsc. Tym, którym nie uda się już zapisać polecamy natomiast 12 sierpnia, kiedy to odbędzie się obserwacjach i transmisja wyjątkowego zjawiska, jakim będzie...

to pierwsze, całkowite zaćmienie Słońca widoczne z terenu kontynentalnej Europy od 1999 roku. Niestety, w całej Polsce widoczne jedynie jako częściowe, a w samej Sopotni Wielkiej jego obserwacja będzie mocno utrudniona z uwagi na otaczające naszą miejscowość pobliskie wzgórza Beskidu Żywieckiego. Zatem zaprosimy tego wieczoru na transmisję on-line w programie Zoom jako pierwszy w historii Meeting z teleskopami z Hiszpanii. Nasza organizacja będzie wówczas gościć w prowincji Burgos i w kooperacji ze stowarzyszeniem AAB (Asociación Astronómica de Burgos), będziemy relacjonować i edukować międzynarodową społeczność o mającym miejsce tego wieczoru zjawisku. Będzie to także okazja do spotkania w Sopotni Wielkiej, gdyż przypadające na wieczór zaćmienie Słońca w Hiszpanii spowoduje pojawienie się ciemnego nieba na niecałe 2 minuty, które będzie można zobaczyć w naszym towarzystwie w postaci relacji na żywo odbywającej się w godzinach wczesno-wieczornych na Sali Wielofunkcyjnej przy kopule Obserwatorium Astronomicznego (wcześniej poprzedzone pokazami Słońca przez teleskopy przy sprzyjających warunkach atmosferycznych), albo też bezpośrednio razem z nami w Hiszpanii... W przeciwieństwie do większości wyjazdów tego typu lista uczestników nie jest bowiem zamknięta! Zatem jeśli ktoś zechciałby się włączyć w działania popularyzatorskie i wyruszyć w blisko 3 tygodniową wyprawę kamperami z Sopotni Wielkiej do Burgos w Hiszpanii - zapraszamy do zgłoszenia tego faktu w formularzu. Dla osób decydujących się jednak zostać i zawitać tego wieczoru do Sopotni Wielkiej, przygotujemy ciekawy wieczór transmisji z całkowitego zaćmienia Słońca jak i późniejsze, kameralne obserwacje w otoczeniu siedziby Stowarzyszenia POLARIS-OPP (liczba miejsc ściśle ograniczona). Zaś czwartym dniem XIV Festiwalu Ciemnego Nieba będzie 28 sierpnia, kiedy to będzie jeszcze jedno w tym miesiącu, ale tym razem...

podsumowaniem wakacji i festiwalowych spotkań w Sopotni Wielkiej będzie niewątpliwie okazja do wspólnych obserwacji 28 sierpnia, kiedy to będziemy mieli okazję ujrzeć Księżyc zasłonięty częściowo ciemnością rzucaną przez cień Ziemi. W tym celu udamy się na nieco inną lokalizację niż miesiąc wcześniej, bowiem na drogę łączącą się z jednym ze szlaków na Kotarnicę (dokładna lokalizacja zostanie przesłana na podany przez zainteresowane osoby numer telefonu w formularzu). Z tego miejsca łatwiej będzie zaobserwować częściowe zaćmienie Księżyca, które doda wyjątkowego uroku Srebrnemu Globu aż do samego zachodu przed godziną 6 rano. To poranne zjawisko nie będzie jedynym wydarzeniem, gdyż przez cały dzień 28 sierpnia aż do samego wieczoru będzie można obejrzeć również wystawę zdjęć z wyprawy na całkowite zaćmienie Słońca w Hiszpanii, którą przygotujemy na podsumowanie XIV Festiwalu Ciemnego Nieba. W przypadku zachmurzonego nieba po raz ostatni zaprosimy na Salę Wielofunkcyjną gdzie zorganizujemy sztab pogodowy oraz będziemy wspólnie śledzić zjawisko z kamer dostępnych w innych regionach kraju z bardziej sprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Przedstawimy również szczegóły pierwszych działań w ramach jesiennej części projektu finansowanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dla szkół, które odwiedzimy z naszymi warsztatami związanymi m.in. również z ochroną ciemnego nieba. 

Wszystkie osoby zapisujące się na wspólne obserwacje w ramach wydarzeń XIV Festiwalu Ciemnego Nieba zobowiązane są do przestrzegania Karty Zasad Obserwatora oraz kilku następujących zasad specjalnych:

 
 Dynamiczny harmonogram

Aby dostosować się do szybko zmieniających się warunków pogodowych w dobie zachodzących zmian klimatycznych, po raz kolejny w ramach Festiwalu Ciemnego Nieba udostępniamy harmonogram w wersji dokumentu Googla, który będzie na bieżąco aktualizowany i poprawiany o ewentualne czynniki atmosferyczne (i nie tylko). Z jego zawartością można się zapoznać klikając na poniższą ikonę:  

 
 Informacje dodatkowe (w skrócie):

- nocleg i dojazd do Sopotni Wielkiej pozostaje w gestii zainteresowanych (nie dot. prelegentów),
- obowiązywać będą przepustki lub zgody na zaparkowanie aut w wyznaczonych miejscach i terminach (wniosek o zgodę należy zaznaczyć w zgłoszeniu),
- udział w obserwacjach wymaga przestrzegania Karty Zasad Obserwatora i zasad XIV FCN (żółta grafika powyżej),
- osoba zgłaszająca się na XIV FCN zobowiązana jest wypełnić formularz rejestracyjny (dostępny aż do momentu wyczerpania miejsc),
- wpłata składki wspierającej jest bezzwrotna! Prosimy o upewnienie się przed zgłoszeniem,
- przelew o innej treści niż „składka członkowska, wspierająca XIV FCN” zostanie zwrócony, a udział anulowany bez możliwości zarezerwowania miejsca,
- w przypadku wątpliwości lub chęci dokonania zmian w zgłoszeniu prosimy o kontakt bezpośredni na nr tel. 695-14-29-49. 

 
 Zgłoszenia uczestnictwa

XIV Festiwal Ciemnego Nieba ma charakter imprezy zamkniętej z ograniczoną liczbą miejsc, co oznacza, że aby wziąć udział w którymkolwiek z przedstawionych wydarzeń, konieczne jest wypełnienie zgłoszenia poprzez formularz rejestracyjny. Formularz nie może być edytowany po wysłaniu zgłoszenia, w związku z czym prosimy o jego rozważne uzupełnianie, a ewentualne zmiany należy już zgłosić telefonicznie pod numer 695-14-29-49 za pośrednictwem wiadomości SMS, ale dopiero po uzyskaniu numeru rezerwacji XIV_FCN-000, który będzie również przesyłany w ten sam sposób na podany numer telefonu komórkowego w zgłoszeniu po odnotowaniu wpłaty składki wspierającej na konto (nie dotyczy osób już wspierających XIV Festiwal Ciemnego Nieba w ramach wpłaty składki w okresie czerwiec-lipiec 2026r.). 

ZAPISY NA XIV FESTIWAL CIEMNEGO NIEBA
WYPEŁNIJ FORMULARZ

Pogodnego, ciemnego nieba!