Właściwa ochrona ciemnego nieba przed zanieczyszczeniem sztucznym światłem pozwala na podziwianie piękna otaczającego nas kosmosu. Zapewne wielu czytelników niejednokrotnie zastanawiało się co to za jasny obiekt widoczny jest w pobliżu Księżyca lub kiedy można zaobserwować wybraną planetę. Warto więc wiedzieć co i kiedy możemy zobaczyć.
Na niniejszej podstronie, publikujemy całoroczny spis wybranych, ciekawszych zjawisk astronomicznych obserwowalnych z terenu Polski (godziny dla Sopotni Wielkiej jako pierwszego w Polsce obszaru ochrony ciemnego nieba), oczywiście nie tylko na ciemnym niebie, ale możliwość ich podziwiania z dala od miast i źródeł sztucznego światła z pewnością nada im osobliwego uroku.
Wyjątek stanowią pozycje w tabeli, które z uwagi na wyjątkowość zjawiska polecamy do obserwacji także na dziennym niebie. Wszak światło naturalne jest równie piękne co ciemne niebo...
Sprawdź wykaz miejsc ochrony ciemnego nieba w Polsce >>> Obszary CN-000.
Skontaktuj się z ich koordynatorami, bo być może organizowane są publiczne pokazy astronomiczne w wybranym terminie lub inne wydarzenia.
I kwartał 2026 roku
|
I |
STYCZEŃ |
|
03.01.2025 |
Widoczny Księżyc blisko Jowisza i gwiazd Pollux i Castor – ok. 19:00. |
|
23.01.2025 |
Widoczny Księżyc blisko Saturna – ok. 18:00. |
|
18.01.2025 |
Nów Księżyca, najlepsze warunki obserwacji ciemnego nieba. |
|
27.01.2025 |
Zakrycie gromady gwiazd Plejady przez Księżyc – ok. 22:00. |
|
II |
LUTY |
|
17.02.2025 |
Nów Księżyca, najlepsze warunki obserwacji ciemnego nieba. |
|
18.02.2025 |
Widoczny młody Księżyc blisko Wenus i Merkurego – ok. 17:30. |
|
19.02.2025 |
Widoczny młody Księżyc blisko Saturna i Merkurego – ok. 17:30. |
|
III |
MARZEC |
|
08.03.2025 |
Widoczna Wenus blisko Saturna – ok. 18:00. |
|
19.03.2025 |
Nów Księżyca, najlepsze warunki obserwacji ciemnego nieba. |
|
20.03.2025 |
Widoczny młody Księżyc blisko Wenus – ok. 18:30. |
|
23.03.2025 |
Widoczny Księżyc blisko Jowisza – ok. 19:00. |
Opracowanie: Program Ciemne Niebo – Polska. Stowarzyszenie POLARIS-OPP.

21 stycznia 2026 roku o godz. 17.30 w sali nr 412 (bud. U) w gmachu Sejmu RP przy ul. Wiejskiej 1 w Warszawie odbędzie się posiedzenie Podkomisji stałej do spraw zdrowia publicznego Komisji Zdrowia. W porządku obrad znalazł się m.in. kluczowy dla nas punkt - informacja na temat wpływu zanieczyszczenia światłem i drgań na stan zdrowia publicznego oraz sposobów zapobiegania negatywnym skutkom tego zjawiska. Zagadnienia mają zostać przedstawione przez Ministra Zdrowia oraz Ministra Klimatu i Środowiska. W związku z posiedzeniem Stowarzyszenie POLARIS-OPP przekazało oficjalne stanowisko, w którym apeluje o pilne uregulowanie w Polsce zanieczyszczenia sztucznym światłem w porze nocnej (ALAN – Artificial Light At Night), wskazując, że brak norm dla oświetlenia zewnętrznego staje się realnym ryzykiem zdrowotnym, środowiskowym i społecznym oraz generuje nieuzasadnione koszty energii. Nasza organizacja podkreśla, że problem przestał dotyczyć wyłącznie astronomii czy estetyki przestrzeni, a coraz wyraźniej powinien być traktowany jako zagadnienie zdrowia publicznego. Przywołujemy w swoim dokumencie wyniki badań prezentowanych na forum American Heart Association oraz wnioski z analiz prowadzonych przez polskich lekarzy, a także dane dotyczące wzrostu skali emisji światła w Polsce wskazywane w raporcie Light Pollution Think Tank. Stowarzyszenie POLARIS-OPP w swoim stanowisku zaznacza jednocześnie, że światło jest zanieczyszczeniem w pełni sterowalnym, a skuteczne działania można wdrożyć szybko poprzez zmianę parametrów, kierunkowości, natężenia i czasu świecenia, bez pogarszania bezpieczeństwa, a często nawet z jego poprawą dzięki ograniczaniu olśnienia i nadmiernych kontrastów - czego dowodem jest efekt uzyskany w Sopotni Wielkiej, która w 2023 roku otrzymała tytuł International Dark-Sky Community. Jako pierwsza miejscowość w Polsce posiadająca racjonalną politykę oświetleniową wdrożoną w praktyce, ukazuje, że możliwy jest w tym przypadku kompromis, ale w polskim prawie nadal brakuje zapisów o redukcji zanieczyszczenia sztucznym światłem, które to można odnaleźć w coraz większej ilości krajów Europy. W ramach posiedzenia sejmowej podkomisji do udziału zostali zaproszeni przedstawiciele III sektora, naukowcy, eksperci i przedstawiciele jednostek związanych z problematyką ALAN. O efektach i podsumowaniu informacji będziemy pisali na naszych social mediach Programu Ciemne Niebo.
Zobacz pełną treści stanowiska Stowarzyszenia POLARIS - OPP:
XIII Festiwal Ciemnego Nieba zagości w tym roku aż w trzech miejscowościach - Sopotni Wielkiej, Mrozach i Ostrowiku. Po raz pierwszy w historii tych zjazdów w programie przewidziane zostały wydarzenia zamiejscowe, związane ze zwiedzaniem obserwatorium UW na obszarze ochrony ciemnego nieba CN-007, ale i także odbywającego się tuż obok pikniku "Lata z Radiem i Telewizją Polską" w gminie Mrozy, gdzie swoją wystawę o nazwie Discovery Space Station z elementami dot. ochrony ciemnego nieba, zaprezentuje Stowarzyszenie POLARIS-OPP. Trzynasty FCN to także trzy noce wydarzeń, wśród których nie zabraknie akcentów muzycznych pod gołym niebem i obserwacji Perseidów oraz innych obiektów z terenu International Dark-Sky Community w Sopotni Wielkiej. Szczegóły dostępne są w aktualizowanym na bieżąco harmonogramem...

Obserwatorium Astronomiczne UW – Stacja Obserwacyjna w Ostrowiku organizuje warsztaty zatytułowane „Ciemność, która chroni - jak sztuczne światło wpływa na przyrodę i człowieka?”, poświęcone wpływowi sztucznego światła na środowisko naturalne i zdrowie człowieka. Wydarzenie skierowane jest do przedstawicieli samorządów, instytucji państwowych, mieszkańców oraz organizacji pozarządowych i ma na celu zwiększenie świadomości na temat zanieczyszczenia świetlnego. Wśród zaproszonych gości i ekspertów będą przedstawiciele wielu uczelni wyższych, samorządowcy, eksperci z Light Pollution Think Tank czy działacze Programu Ciemne Niebo - Polska. Warsztaty mają na celu omówienie problemów, z jakimi zmaga się m.in. astronomia obserwacyjna, ale i nie tylko, gdyż prowadzący przedstawią szereg możliwych rozwiązań, takich jak odpowiednie planowanie oświetlenia miejskiego czy edukacja społeczeństwa w jaki sposób redukować zanieczyszczenie światłem. Więcej informacji na temat wydarzenia można znaleźć na stronie Zielonej Strony Uniwersytetu Warszawskiego.
21-28 kwietnia 2025r. to czas Międzynarodowego Tygodnia Ciemnego Nieba. To globalna inicjatywa mająca na celu zwiększenie świadomości na temat zanieczyszczenia światłem oraz ochrony naturalnej ciemności nocnego nieba. Wydarzenie to zachęca do działań takich jak ocena oświetlenia wokół domu, udział w wydarzeniach i pokazach otwartych czy samodzielne organizowanie lokalnych wydarzeń edukacyjnych. Ciemne niebo jest istotne dla zdrowia ludzi, funkcjonowania ekosystemów oraz możliwości obserwacji astronomicznych. Międzynarodowy Tydzień Ciemnego Nieba to okazja, by wspólnie działać na rzecz zachowania nocnego nieba dla przyszłych pokoleń i dlatego też również w Polsce podejmujemy jak zwykle inicjatywę w ramach Programu Ciemne Niebo Stowarzyszenia POLARIS-OPP we współpracy z Light Pollution Think Tank. Wiele organizacji i podmiotów będzie zachęcało do świętowania tego tygodnia i zapraszało do wspólnych wydarzeń. My zebraliśmy kilka inicjatyw, o których wiemy, prezentując codzienny program, w którym wezmą udział nasi przedstawiciele, działacze czy naukowcy związani z problematyką zanieczyszczenia sztucznym światłem. Jeśli podejmują Państwo również działania w swojej miejscowości - zachęcam do podzielenia się z nami tym wydarzeniem, co umieścimy na niniejszej stronie jak i naszych social mediach. Oto przegląd niektórych z nich:









